STRUIKELSTENEN is een project van een Duitse kunstenaar Gunter Demnig die gedenktekens aanbrengt op het trottoir voor de huizen van mensen die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn. Er liggen  al meer dan 100.000 stenen, vele geplaatst in aanwezigheid van de kunstenaar. Wegens ziekte kon hij er vandaag in Blankenberge niet bij zijn.

Het zijn over geheel Europa verspreid  voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme . Men vindt ze in België, Nederland, Duitsland, Bosnië en Herzegovina, Denemarken, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Kroatië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Moldavië, Noorwegen, Oekraïne, Oostenrijk, Polen, Roemenië, Rusland, Servië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden, Zwitserland. (ook in Buenos Aires)

Maerlant-ath. KRISTOF VAN MIEROP, directeur Vrije Tijd Bl’b en Secretaris-Generaal Amicale Internationale KZ Neuengamme is nauw betrokken bij het plaatsen van struikelstenen. Hij schetste de geschiedenis van de STRUIKELSTEEN:

Welkom iedereen,

Vandaag plaatsen we de eerste struikelstenen hier in Blankenberge en worden zo deel

van een gigantisch netwerk van meer dan 115.000 struikelstenen in 31 landen in Europa.

Zo’n struikelsteen is belangrijk, Zoals Gunter Demnig, de bedenker van de

Struikelstenen, het mooi zegt: “Je struikelt niet letterlijk over een Struikelsteen, je

struikelt met je hoofd en je hart”. Dat is precies wat we hier vandaag doen. We staan stil

bij de oorlog, de bezetting, het fascisme – maar ook bij de moed van mensen om

daartegen in te gaan.

De struikelsteen zelf is zeer belangrijk, zeker voor de families, maar misschien is het feit dat we de herinnering

vasthouden en het verhaal documenteren , nog belangrijker.

Ik herhaal graag de woorden die onze schepen deze ochtend uitsprak: de struikelstenen

zijn er niet alleen zijn als een eerbetoon aan het verleden, maar ze zijn ook een

waarschuwing voor vandaag en de toekomst. Ze herinneren ons eraan hoe kwetsbaar

vrijheid is en hoe belangrijk het blijft om respect en menselijkheid te koesteren — in

onze stad, in ons land, in Europa.

.Schepen Kathy Kamoen hield een toespraak:

Vandaag voegen wij hier in Blankenberge voor het eerste elf nieuwe stenen toe aan dat netwerk. Elf stenen die verhalen vertellen over moed, verzet tegen een bezetter, verlies en menselijkheid.
Als schepen van Cultuur en Erfgoed vind ik het bijzonder waardevol dat onze stad zich engageert in dit internationaal herinneringsproject. Want cultuur en erfgoed gaan niet alleen over wat zichtbaar is, maar ook over wat voelbaar blijft. Herinnering is erfgoed — levend erfgoed.

Ik wil graag mijn oprechte dank uitspreken aan de werkgroep Struikelstenen die de voorbije maanden met hart en ziel gewerkt heeft om deze verhalen op te graven en opnieuw tot leven te brengen, via het aanspreken van families, verzamelen van info en fotomateriaal, opzoekingswerk lokaal en tot in de archieven van Brussel en tenslotte  om deze inhuldigingen vandaag mogelijk te maken. Deze werkgroep bestaat uit volgende vrijwilligers: Inga Scharley, Annie Driessens, Ronny Vandepitte, Marc Boey en ook de vorig jaar overleden Hans Driessens. Een zeer dikke merci. Zij worden ondersteund en begeleid door Pieter en Kristof van onze stadsdiensten.

Bedankt voor alle stadsdiensten die hun figuurlijke “steentje” hebben bijgedragen aan de organisatie. Met een bijzonder woord van dank voor onze dienst communicatie om dit project de nodige aandacht te geven en o.a. de mooie brochure samen te stellen die jullie zullen ontvangen. Daarnaast de dienst openbaar domein en de technische dienst voor het vakkundig plaatsen van de struikelstenen.

En last but not least, natuurlijk een dankjewel aan de families van de slachtoffers, die vandaag hier aanwezig zijn om hun familielid te eren. Dankzij jullie zorg en betrokkenheid kunnen wij deze namen met respect en trots uitspreken. Hun namen worden voortaan elke dag gelezen door mensen die hier wandelen, fietsen, leven – door Blankenbergenaren die misschien even “struikelen”, niet letterlijk, maar met hun gedachten maar dan weer verdergaan met een herinnering rijker.

Maar om af te ronden wil ik benadrukken dat de struikelstenen er niet alleen zijn als een eerbetoon aan het verleden, maar ze zijn ook een waarschuwing voor vandaag en de toekomst. Ze herinneren ons eraan hoe kwetsbaar vrijheid is en hoe belangrijk het blijft om respect en menselijkheid te koesteren — in onze stad, in ons land, in Europa.

En dan is het nu tijd om over te gaan naar het hart van deze samenkomst, nl. de inhuldiging van de eerste struikelsteen voor André Driessens. Daarom geef ik graag het woord aan Annie Driessens van de werkgroep Struikelstenen, maar tevens de dochter van André die ons de korte biografie over haar vader zal voorlezen.

Beste familieleden, Beste aanwezigen,

Namens het stadsbestuur van Blankenberge heet ik u van harte welkom op deze plechtige en bijzonder betekenisvolle dag die we hier starten in Uitkerke. Vandaag komen we samen om elf struikelstenen in te huldigen. 

Deze struikelstenen, of Stolpersteine, zijn kleine stenen, maar met een groot gewicht. Ze geven namen, gezichten en verhalen terug aan mensen die hier in Blankenberge leefden, maar die slachtoffer werden van vervolging en oorlog.

Elf namen, elf levens, elf verhalen die ooit deel uitmaakten van onze stad.

Vorig jaar toen we een programma organiseerden rond 80 jaar bevrijding van de Tweede Wereldoorlog besliste het stadsbestuur om lokale nazislachtoffers te herinneren via een struikelstenenproject. We deden een oproep en ontvingen meerdere aanvragen.

Het project struikelstenen of  Stolpersteine, bedacht door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, herinnert ons eraan dat deze geschiedenis niet ver van ons bed gebeurde, maar hier – in onze eigen straten, voor onze eigen huizen. Hij wilde de slachtoffers van het nationaalsocialisme terug een plaats geven – letterlijk – in de straten waar ze leefden. Niet op een groot monument, niet ver weg, maar midden tussen ons. Elk steentje dat we vandaag leggen, brengt een naam terug in ons midden.

De kunstenaar Gunter Demnig, zei het mooi: “Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is.” En dat is precies waarom we hier staan. Omdat we willen dat de namen van deze 11 mensen blijven klinken, blijven bestaan.

Gunter Demnig ging vandaag zelf aanwezig zijn op deze inhuldiging en zou op de eerste 4 locaties persoonlijk de struikelstenen plaatsen. Tot onze spijt moest hij zijn reis op het laatste moment annuleren om gezondheidsredenen. Wij wensen hem uiteraard een spoedig herstel toe, en willen hem tegelijk bedanken voor het indrukwekkende erfgoed dat hij heeft nagelaten —een netwerk van herinnering dat zich intussen over heel Europa uitstrekt. Het zal het grootste gedecentraliseerde kunstwerk zijn ter wereld met op vandaag meer dan 115.000 struikelstenen in maar liefst 31 landen in Europa.