NICOLINE VAN DER SIJS kreeg in 2020 TAALBOEKENPRIJS 2020 voor haar boek 15 EEUWEN NEDERLANDSE TAAL. “Neem een enthousiaste docent Nederlands en dit inspirerende boek, en de toekomst van het schoolvak Nederlands ziet er meteen een stuk rooskleuriger uit.”

Een boek dat zowel voor de liefhebber als voor de kenner een lust is om te lezen, en waar ook de leek veel plezier aan kan beleven.

In elk hoofdstuk, voor elke periode nl. de prehistorie (ca. 5000 voor C. – 6^de eeuw na C.), de Oudnederlandse dialecten (tot de 2de helft 12^de e.), de Middelnederlandse dialecten, (2^de  helft 12de eeuw tot begin 16^de eeuw), het ontstaan van de Nederlandse standaardtaal in de 16^de en 17^de e., Cultivering van de schrijftaal in de 18^de en 19^de e., De emancipatie van de spreektaal en de opmars van de taalpolitie, 20^ste e bespreekt ze alle aspecten van taal…uitspraak, woordenschat, verbuiging, vervoeging, woordvorming, zinsbouw, spelling, de invloed van andere talen…

Nicoline van der Sijs is taalkundige en vooral etymologe.

Hoewel ze wel wat aandacht besteedt aan het Nederlands in Vlaanderen, vind ik dat aspect wat verwaarloosd, bijvoorbeeld over het gebruik van jij en gij (gie) in het West-Vlaams.

Haar boek is een werk dat de taalsituatie beschrijft, waarin regels beschreven worden, maar niet opgelegd. Ze lijkt me echter iets minder dan Joop van der Horst de standaardtaal af te schrijven. Wat mij betreft, ik vermoed doordat ze de situatie in Vlaanderen onvoldoende kent en voelt, is ze optimistisch over de ontwikkeling en zou ze te veel taalvariaties toelaten met gevaar voor misverstanden en het verder uit elkaar groeien van het Nederlands in Vlaanderen en in Nederland. Ze doet alsof het Nederlands maar twee geslachten meer kent, mannelijk en onzijdig en ze lijkt te verwachten dat ook het laatste zal verdwijnen…’de meisje, die…’ Ze schrijft dat de uitspraak van de slot –EN, als EN geen Standaardnederlands is…

Maar ze leert je veel bij…dat het volgens ‘t kofschip’ eigenlijk ‘geweesD’ had moeten zijn (van ‘wezen’…zoals gevreesD van ‘vrezen’, dat het achtervoegsel ‘zaam’ van ‘verzamelen’ komt, dat het eerste deel van ‘vagevuur’ van ‘vegen, vagen’ komt = reinigen, dat het Franse ‘fauteuil’ van ‘vouwstoel’ komt, dat er in de 17^de eeuw meer boeken in de Republiek (Nederland zonder Vlaanderen) dan in de rest van de wereld werden gedrukt, dat de geletterdheid  er eind 18^de e. 70% voor de vrouwen en 85% voorde mannen was en in Frankrijk 14 en 18 procent, dat het Nederlands een ‘pluricentrische’ taal is geworden enz. Op de site ‘etymologiebank.nl’ is Nicoline van der Sijs alom tegenwoordig.