De Vereniging Stadsgidsen Blankenberge organiseerde vorige vrijdag een gegidst bezoek aan   ‘Rose, Rose, Rose à mes yeux. James Ensor en het stilleven in België van 1830 tot 1930’ in MuZee (Oostende). Het werd een revelerend bezoek, tijdens hetwelk de vijftien deelnemers vele stillevens van Ensor zagen, ontdekten en tegelijk heel wat leerden over de technieken, denkwijzen, levensgebeurtenissen van de Oostendse kunstenaar. Ze zagen ook heel wat schilderijen van andere, soms nogal onbekende schilders en schilderessen uit Ensors tijd.

Oud-Maerlant-leraar Jaak Coudeville en oud-leerling 1976 Gino Witgeers behoorden tot de Blankenbergse bezoekers.

In “Pierrot en skelet in een gele toga” combineerde Ensor op originele wijze zijn interesse voor het stilleven en zijn voorliefde voor travestie. De stillevenachtige enscenering wordt overschreden waardoor het tafereel een fantastisch karakter krijgt en ‘dode zaken’ dienst doen als levende organismen. Ook stilistisch is het werk zeer kenmerkend. Tijdens de jaren 1890 schilderde Ensor graag op een kleiner formaat. In deze meer intieme werken wordt het grafische element duidelijker, zoals in dit schilderij. Het kleurgebruik is helder en fris, waardoor de morbide dimensie van het tafereel enigszins wordt getemperd ten voordele van het groteske en het fantastische. Ensor zelf was getraumatiseerd door enkele contacten met het gerecht: het faillissement van zijn vader in 1875 en een rechtszaak tegen zijn moeder wegens schending van het copyright in 1892-1893. Het is niet uitgesloten dat Pierrot en skelet in een gele toga hiermee in verband kan gebracht worden. De verbeelding, het heldere koloriet en de technische mogelijkheden van Ensor komen in dit werk tot een treffende synthese.

De grote, bekende Ensors ziet men er niet.

Over De Duitse schilder Felix Nussbaum vernamen ze niets.

In de Dossinkazerne hangt  zijn schilderij DE VLUCHTELING.

In zijn biografie van Nussbaum ORGELMAN beschrijft schrijver-journalist Mark Schaevers op heel mooie wijze het leven van Nussbaum (en zijn joodse vrouw, schilderes Felka Platek). In feb. 2017 sprak Schaevers in de bib in Blankenberge. Heel wat leerlingen en leerkrachten waren er. In Berlijn zagen leerlingen in de Berlinische Galerie DER TOLLE PLATZ (het Berlijnse plein met de Brandenburgse Poort) van 1931, toen Hitler nog niet aan de macht was, want dan moest Nussbaum Duitsland ontvluchten, o.a. naar Oostende en vooral Brussel, waar hij, verraden, op 20 juli 1944 wordt opgepakt en naar de Dossinkazerne in Mechelen gebracht, het SS-Sammellager. Hij schildert er nog in zijn cel. Op  31 juli 1944 wordt hij gedeporteerd, transport XXVI. Het wordt de laatste trein die de Dossinkazerne zal verlaten voor de bevrijding. Hij sterft in Auschwitz.

Ensor en Nussbaum leerden elkaar kennen in Oostende en hadden bewondering voor elkaars werk

Over Aimé Mouqué hoorden ze ook niets.

Aimé Mouqué is muziekleraar geweest o.a.  aan de RNS Blankenberge. Hij was tussen 1930 en 1940 orkestmeester bij het Kursaal van Oostende, dertig jaar pianoleraar aan het conservatorium daar.

Van 1939 tot 1956 was hij tevens directeur van de Stedelijke Muziek Academie in Eeklo, waar hij ook lesgaf in notenleer (1939), harmonie (1944) en muziekgeschiedenis (1944).
Hij dirigeerde er de Stadssymfonie (1939-1956) waarmee hij vanaf 1946 bijna elk jaar in Blankenberge en Oostende concerten verzorgde. Mouqué componeerde de “Normalistenmarsch”, het schoollied van de Rijksnormaalschool Blankenberge.

Operettes, zangspelen, gelegenheidscantates w.o. de “James Ensor-cantate” en  symfonische werken en werk voor harmonieorkest.
Zijn naam zal evenwel verbonden blijven met de balletpantomime “La Gamme d’Amour” (1911) van J. Ensor, wie hij assisteerde bij het uitschrijven van de latere nummers van de pianopartituur.

De talenten van James Ensor beperken zich niet tot tekenen, etsen en schilderen. Hij is ook entertainer, dichter, bevlogen redenaar, muzikant en componist. Vele van deze facetten komen samen in La Gamme d’Amour,  – ‘gamme’ = toonladder – een podiumwerk waarvoor hij zowel het scenario schrijft, de muziek componeert, de kostuums ontwerpt en de decors vormgeeft.