Paul Panda Farnana was de eerste Congolese intellectueel die het kolonialisme openlijk bekritiseerde. Op jonge leeftijd in huis genomen door een Belgische vrouw, kon hij in Vilvoorde studeren. Hij vocht mee tegen Duitsland tijdens de Eerste Wereldoorlog en werd nadien mensenrechtenactivist. In 1929 keerde hij terug naar zijn geboortedorp waar hij een jaar later stierf. Congolezen die zoals Farnana een hogere functie kregen, vormden een uitzondering.

Guillaume Charlier: Brussels beeldhouwer (1854-1925). Hij hield van Blankenberge, hij bracht er vaak zijn vakantie door. Hij won in 1897 de wedstrijd voor het monument van luitenant Lippens Lippens en sergeant Debruyne, een Blankenbergenaar. In 1900 werd het standbeeld niet zo – met naakte vrouw en kind –  uitgevoerd, dit geschiedde wel in 1922, na WO I, toen er een liberaal stadsbestuur was. Tijdens WO I waren de beelden door de Duitsers weggenomen.

 Het beeld van het kind is dat van PAUL PANDA FARNANA

Mooi en interessant is wat Chokri Ben Chikha; oud-ll. 1989, in zijn boek ZOO HUMAIN. De Blijde Terugkeer Van De Barbaar schrijft. O.a. Het standbeeld van Lippens en De Bruyne door Guillaume Charlier werd mijn bedevaartsoord. Meteen na school rende ik eerst naar de lunaparken op de Zeedijk, daarna naar het standbeeld EN  Toen ik weet kreeg van de barbaarse praktijken van de Arabieren ging er mij een licht op. Ik was twaalf. Wist ik toen veel dat dit licht dezelfde spot was die Leopold had aangeknipt, en een groot deel van het toneel onbelicht liet. Arabische slavendrijvers? Tippu Tip was half Swahili. Waren de Belgische kolonisten wel helden, in naam der beschaving?…

Na WO I maakte Charlier ook het beeld MOEDERSMART op de begraafplaats in de Scharebrugstraat.