Op 21 juli is in Berlijn op het Spree-eiland het Humboldt-Forum, een ‘UNIVERSALMUSEUM’ geopend. Hier stond het Palast der Republik, dat vele Maerlant-oud-leerlingen nog zagen, hier had het Stadtschloss gestaan.

https://www.humboldtforum.org

Hier op het Spree-eiland  stond ooit  het Stadtschloss (het paleis van de Hohenzollern. In de 15de eeuw kwam er een paleis, in de zestiende werd het een renaissancebouw en in 1716 gaven  Andreas Schlüter en Eosander von Goethe het zijn barokke vorm en uitzicht. . Van op dit paleis verkondigt Wilhelm II in 1914 de oorlog, op 9 nov. 1918 roept Karl Liebknecht van hier de socialistische republiek uit (die er niet komt),. Voor Hitler is het decor voor pompeuze optochten, in febr. 1945 vallen er Sovjet-bommen op en in 1950 laat de DDR-regering dit paleis, uiting van het keizerlijke imperialisme , slopen.  Tussen 1976 en 2008 stond op die plaats het PALAST DER REPUBLIK, waar in DDR-tijden het parlement (Volkskammer) vergaderde en waar een openbaar cultuurhuis was. Al snel na de hereniging van DDR en BRD (1990) stelde men vast dat in het gebouw veel asbest was en dat het dus afgebroken moest worden.

1998
1988: voor de val van de Muur
2004

In het op 21 juli 2021 geopende HUMBOLDT-FORUM zijn er zes tentoonstellingen, waarvoor gedurende 100 dagen de toegang vrij is.

Een ervan over de Von Humboldt-broeders Wilhelm en Alexander:  De minutieuze aantekeningen die de Duitse natuurvorser Alexander von Humboldt maakte tijdens zijn legendarische, 10.000 kilometer lange ontdekkingsreis door het toenmalige Spaans-Amerika, blijken een onschatbare bron van informatie. In 1802 bereikte Von Humboldt de vulkaan Chimborazo in het Andesgebergte van Ecuador. Met zijn 6.268 meter stond de Chimborazo in die tijd bekend als de hoogste berg ter wereld.

Von Humboldt maakte nauwgezet aantekeningen over alle planten die hij tijdens de beklimming tegenkwam. Alexander von Humboldts broer Wilhelm was  taalwetenschapper, filosoof en staatsman. In Berlijn draagt een universiteit de naam van deze geleerde(n).

Alexander von Humboldt 2014
Wilhelm von Humboldt 2014

In 2005 schreef Daniel Kehlmann de roman HET METEN VAN DE WERELD. (heel lezenswaardig!), waarin alles draait om Alexander von Humboldt en Carl Friedrich Gauss, die onafhankelijk van elkaar het plan hebben bedacht de wereld op te meten. Alexander baant zich een weg door jungle en woestijn, wiskundige Gauss kan niet zonder vrouwen en rekent thuis uit. Ze komen tot hetzelfde resultaat.

2015
2015

Een andere tentoonstelling: GESCHIEDENIS VAN HET IVOOR, TEGELIJK DE GESCHIEDENIS VAN DE MENSHEID

Het zeer degelijke weekblad DIE ZEIT schrijft over Alexander von Humboldt: “Zijn denken was revolutionair – en is het vandaag weer. Zijn werk herinnert eraan dat twee dingen nodig zijn om de wereld te verstaan: acribisch vorsen en een neus voor de tover van de natuur. 160 Jaar na zijn dood is het alsof hij wist met welke problemen de mens nu te maken zou hebben: nationalisme, natuurverstoring, hybris….

Wetenschapper, avonturier, onvermoeibaar reiziger, beroemdheid: Alexander von Humboldt was het allemaal. Waarom we hem vandaag nog moeten kennen? Hij is de uitvinder van de ecologie. Een man haast larger than life, zo blijkt uit een knappe biografie van Andrea Wulf.

Darwin was diep geïnspireerd door het werk van zijn Pruisische collega. Hij noemde hem ‘de grootste wetenschappelijke reiziger aller tijden’. Darwin liet tijdens zijn eigen wereldreis met de Beagle de boeken van Humboldt nasturen. Hij leerde van hem in te zoomen op het kleine en uit te zoomen naar het grote: elk individueel organisme heeft zijn plaats in een groter geheel.

Hij overbrugde als wetenschapper nationalistische tegenstellingen. Hij liet iedereen delen in zijn kennis en stond altijd open voor iets nieuws. Zijn uitgangspunt was helder, vooruitstrevend en genereus: ‘Zonder een diversiteit van opinies is het ontdekken van de waarheid onmogelijk.’ Hij zag het belang van diversiteit, niet alleen in de natuur, maar ook in de samenleving.Humboldt gruwde van slavernij en de onderdrukking van de lokale bevolking. Hij was bijvoorbeeld verontwaardigd over het feit dat de rijken in Quito, Lima en andere steden een monopolie hadden op sneeuw om hun ijsjes te maken, terwijl sneeuw toch gewoon uit de lucht viel en van iedereen was. Volgens hem was de politiek en de economie van de koloniale staten gebaseerd op immoraliteit, en waren ze destructief voor het lokale leefmilieu. Voor hem was de natuur ‘het domein van de vrijheid, gebaseerd op diversiteit die zich in.

2012…toen met de Humboldt-Box