Antwoord op de vraag in de titel: NIETS.
De oorsprong van MAAN in MAANZAAD en MAANKOP is onduidelijk, maar we kunnen zeker met het Duits vergelijken. MOHN is papaver en klaproos. En MAANZAAD is het zaad van de slaapbol, die mijn grootmoeder (geboren in 1867) SLAAPKOP noemde, waarvan zij, die zeventien kinderen, vaak lijdend, ter wereld had gebracht, thee maakte en dronk om pijn te verlichten en waaraan ze verslaafd geraakte tot haar laatste dagen in 1954. De slaapbollen kweekte ze in haar tuin; van die paarse, amper een dag bloeiende bloemen, bewonderen we de vorm en de paarse kleur.
Op sommige soorten brood en broodjes wordt zulk zaad gestrooid, de verdovende kracht merk je niet.
De klaproos is het nichtje van die bloem, waaruit o.a. opium wordt gemaakt.
Naamgeving
In het Latijn wordt slaapbol Papaver somniferum genoemd. Het Nederlands kent een aantal alternatieve namen voor deze geneesplant: Blauwmaan, Heulbol, Kankerbloem, Klaproos, Eul, Dobbele kolleblomme, Bolpapaver, Papaver en Maankop. Slaapbol verwijst naar de slaapopwekkende eigenschappen van papaver. Somniferum bestaat uit Twee Latijnse woorden ´somni´ wat slaap betekent en ´fer´ is brengen. Somni fer um betekent letterlijk ´brengt de grote slaap´. De naam ´kankerbloem´ heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat kankerpatiënten in hun terminale fase altijd morfine krijgen toebedeeld tegen de hevige pijn. Dat gebeurde ook al in lang vervlogen tijden.
Gelezen in POPPY, het boek over deze bloem en vooral over het gedicht van John McCrae over deze bloem…POPPY IN FLANDERS FIELDS VAN JOHN MCcRAE DOOR BART DEBEER EN STEVEN SLOS
De POPPY was in WO1 al het symbool van het lijden aan het front bij de Britten en bleef het tot nu. In het Nederlands heet deze somniferische bloem KLAPROOS en in sommige dialecten KOLLEBLOEM (kol, kolle = heks, die toverkracht heeft)0 De Fransen hadden niet zozeer deze ‘coquelicot’, maar de BLEUET, de blauwe korenbloem als zo’n symbool en de Belgen hadden de madelief.
In een andere tekst (van Herwig Verleyen ‘IN FLANDERS FIELDS’) las ik “De klaproos was al van in Napoleontische tijden een oorlogssymbool, maar die won aan bekendheid door het gedicht van de Canadese arts John McCrae…IN FLANDERS FIELDS THE POPPIES BLOW Between the crosses, row on row…”
Er zijn talrijke vertalingen in het Nederlands. Rachel Schaballie vertaalt poppy door kollebloem, een niet zo bekend synoniem voor klaproos, weliswaar tover in zit… zoals in toverkol = toverheks.