Toevallig wijdde Paul Goossens vorige zaterdag zijn column KUNST EN LEGITIMITEIT in De Standaard voor een deel aan die eeuwigheid, niet wetend dat Luc De Vos die dag zou sterven en dat MIA eeuwigheid wordt toegedicht.
Hij heeft het wel over Käthe Kollwitz’ TREUREND OUDERPAAR in Vladslo en over haar PIETA in de NEUE WACHE in Berlijn. Misschien het allermooist is de idee uitdrukt in Shakespeares Sonnet 18, waarin ook de eeuwigheid van de geliefde door het kunstwerk wordt aangetoond. Zo ook zijn Käthe en Karl en zeker ook Peter Kollwitz door het granieten kunstwerk in Vlaamse velden vereeuwigd.
- Berlijn 2008
- Vladslo 1983 met o.a. Joost en Loes coudeville
fragmenten uit Paul Goossens’ column
Meer dan de lectuur van academische traktaten heeft haar Treurend ouderpaar mensen aan het twijfelen en denken gezet. De vaak geloochende evidentie dat kunst het verschil kan maken, werd opnieuw bewaarheid. Over frontlinies en generaties heen kan een kunstwerk inspireren, ontroeren, bakens verzetten en… storen. En storen deed Kollwitz. Hoewel ze niet tot de avant-garde behoorde en zich ver van het experimentele hield, gaf het Derde Rijk haar oeuvre de stempel Entartete Kunst mee. Voor een regime dat een cultus rond de barende moeder organiseerde, waren de tekeningen en beelden van Kollwitz over treurende moeders onuitstaanbaar….
Käthe Kollwitz ondervond het op extreme wijze. De littekens van de Duitse ontsporing, haar hoop op andere tijden en haar talent gaven haar werk kracht en intensiteit. Haar zoon stierf op het slagveld van de Groote Oorlog en twintig jaar later, toen Duitsland zich voor de catastrofe opmaakte, werd ze gebroodroofd. Uit die tragiek ontstond immens verdriet in graniet en de gewelddadige ziel van de Duitse natie werd er danig door verstoord.
Zelfs na haar dood was er geen vrijplaats voor Kollwitz. In 1993 werd ze door het politieke establishment van het pas herenigde Duitsland ingelijfd. Na een maandenlange controverse en het machtswoord van Helmut Kohl werd een vergrote kopie van haar Pieta in de Neue Wache geplaatst, hét memoriaal van de Bondsrepubliek. Zo werd Kollwitz ongevraagd en ongewild ‘beeldhouwster des vaderlands’. In tegenstelling tot de kunstenaar heeft het kunstwerk het eeuwige leven, met alle gevolgen van dien. Staten, naties en overheden kunnen het dan naar believen annexeren en er een hefboom voor het eigen project van maken. Zo was het in de oudheid, zo was het in de 20ste eeuw, zo is het in de 21ste eeuw.









