“OMWILLE VAN ZIJN INZET VOOR DE VREDESGEDACHTE” ZEI JAN PEUMANS OP 11 JULI IN HET BRUSSELSE STADHUIS – “OMDAT HIJ TIJDENS DE BEZETTING HAD GECOLLABOREERD EN DE JUSTITIE VREESDE” SCHRIJFT MARC REYNEBEAU OP 13 JULI IN DE STANDAARD OVER PAUL VAN OSTAIJEN

Jan Peumans is voorzitter van het Vlaams Parlement. Marc Reynebeau is historicus en journalist bij De Standaard.

In zijn artikeltje van vandaag in MOMENT! corrigeert Reynebeau Jan Peumans wat van Ostaijens vlucht naar Berlijn betreft na WO I.

In 1988 behandelde een werkgroep het thema DE ROMAANSE KERK IN HASTIERE. Nancy Germonprez (nu kleuterleidster in Basisschool Zilvermeeuw), Laurence en Valérie Joiret en Fanny Marmenout (dochter van oud-directeur Maerlant-Middenschool Gilbert Marmenout en van oud-lerares lichamelijke opvoeding Thérèse Braet, moeder van Bubbe Marmenout, jonge oud-leerlinge 2013) verkenden de buurt van Hastière ook op literair vlak. Zij trokken naar het huis waar Paul Van Ostaijen was gestorven, belden aan en praatten met een Vlaamse boer uit Nazareth en een boerin uit Lapscheure die zich 50 jaar eerder in dit huis (in de tijd van de dichter, 1927-1928, een sanatorium) waren komen vestigen.

Dit is Reynebeaus tekst in DE STANDAARD

Een trotse natie – de Griekse bijvoorbeeld, of de Vlaamse – is pas groot waar ze ook klein kan zijn. Voorzitter Jan Peumans van het Vlaams Parlement zal het er vast mee eens zijn dat ook op de kleintjes en dus op de details moet worden gelet.

Zo maakte Peumans in zijn toespraak op 11 juli in het Brusselse stadhuis een verschil tussen naties en landen met ‘kunstmatige’ en met ‘natuurlijke’ grenzen. Dat is een louter romantisch onderscheid, dat in de historische werkelijkheid niet bestaat. ‘Natuurlijk’ of niet, daarover kunnen we kort zijn, is een onzinnige categorie.

Het kleintje in de toespraak was Paul van Ostaijen, de dichter en flamingant die bij het einde van de Eerste Wereldoorlog naar Duitsland vluchtte. ‘Omwille van zijn inzet voor de vredesgedachte’, zei Peumans.

Maar zo was het niet. Van Ostaijen vluchtte omdat hij tijdens de bezetting had gecollaboreerd en de justitie vreesde. En gelukkig voor hem bleef zijn ‘ergste’ wapenfeit toen nog onbekend. Hij had zich immers geëngageerd in de top van een allerminst pacifistische paramilitaire organisatie, de knokploeg die tegenstanders van de collaboratie met geweld te lijf zou gaan. En hij zou ­ermee zijn inkomen verveelvoudigen. Hij had niet alleen zo zijn redenen om te collaboreren, maar ook om te vluchten.

Peumans vergiste zich: hij liet zich verblinden door de ook al romantische ontstaansmythe van het flamingantische ‘nooit meer oorlog’. Maar ook toen heerste veel diversiteit onder Vlamingen, zoals er, net als nu, ook flaminganten in soorten waren, sommigen pacifistisch, anderen veel minder.