
De Italiaanse latinist NICOLA GARDINI schreef o.a. het boek LEVE HET LATIJN, GESCHIEDENIS EN SCHOONHEID VAN EEN NUTTELOZE TAAL VIVA IL LATINO. STORIE E BELLEZZA DI UNA LINGUA INUTILE
Ik las hierover: Gardini brengt met Leve het Latijn de liefde voor die taal op ons over met een onuitputtelijke intellectuele nieuwsgierigheid. Hij moedigt ons aan om ons te verdiepen in een beschaving die nooit is geëindigd en waarvan ook wij deel uitmaken. Zoals Gardini het zelf verwoordt: ‘Latijn is het belangrijkste monument dat er bestaat voor de cultuur van het woord en het geloof in de kracht van taal.’ Leve het Latijn toont de schoonheid en zeggingskracht van een ‘dode’ taal die nog steeds springlevend is.
Op blz. 219: Met ‘mooi’ bedoel ik dat Latijn een veelzijdige en flexibele taal is, moeilijk en makkelijk, eenvoudig en complex, regelmatig en onregelmatig, helder en duister tegelijk.
De Nederlandse schrijver Cees Nooteboom prees het Latijn in vergelijking met nieuwere talen: “Nooit zal er meer een taal komen als het Latijn, nooit meer zullen precisie en schoonheid en uitdrukking zo’n eenheid vormen” De Duitse romantische dichter Heinrich Heine was minder vriendelijk: “Een commandotaal voor veldheren, een decretentaal voor bestuurders, een juristentaal voor woekeraars, een lapidaire taal voor het keiharde Romeinse volk.
Joop van der Horst, Nederlands emeritus hoogleraar KULeuven, wiens stadpunten i.v.m. taal ik maar zelden deel, schrijft in een column in ONZE TAAL: De Nederlandse standaardtaal, dat wil men weleens vergeten, is alle eeuwen van haar bestaan, vanaf de zestiende eeuw tot diep in de twintigste eeuw, gemaakt, onderhouden en gekoesterd door mensen die op school Latijn geleerd hadden. Zonder overdrijving kun je zeggen dat de standaardtaal gemaakt is door en voor gymnasiasten. En dat ze gevormd is naar het beeld en de gelijkenis van het Latijn. En ook dat die standaardtaal in zwaar weer raakte toen de band met haar makers en hoeders verslapte.
Nee, ik ben geen laudator temporis acti. Ik denk dat het schoolvak Latijn geen toekomst meer heeft. Wij hebben andere schoolvakken nodig. Ik ga het Latijn dus niet verdedigen. Maar tegelijkertijd wil ik al diegenen die denken dat het hier louter om een achterhoedegevecht gaat, de laatste stuiptrekkingen van een stelletje hobbyisten, toeroepen dat ze zich deerlijk vergissen: we zijn getuige van een diepgaande omslag in de westerse cultuur. Voor wie daar gevoelig voor is: een uiterst pijnlijk moment. Noodzakelijk, onvermijdelijk, maar daarom niet minder pijnlijk.










