Welk van de vijf purismen bevalt je het meest? Een purisme is een woord of wending, dat, die van vreemde oorsprong is en dat, die vervangen wordt door een Nederlands(e).

Dit zijn de vijf:

PIENTERFOON/SMARTPHONE, EVENAAR/EQUATOR, ONTWAAKT/WOKE, LICHTDRUKMAAL/FOTO, VERNUFTELING/INGENIEUR

De ONZE TAAL-kalender heeft het vandaag over WOKE, dat in het Nederlands nog maar wordt gebruikt sedert 2016 en dat ‘alert op raciale misstanden’ betekent. De auteur van het artikel suggereert dat men straks ONTWAAKT of WAKKER zou kunnen zeggen. Of niet?

Zestiende-eeuwse Brugse wiskundige Simon Stevin, die het Nederlands toch wel bewonderde, soms boven het Latijn, vond heel wat purismen uit. EVENAAR is er een van. Het is het Latijnse EQUATOR gaan vervangen.

Zeventiende-eeuwse Hollandse dichter, dramaturg, historieschrijver P.C. Hooft had ook zo’n houding en introduceerde VERNUFTELING, dat INGENIEUR moest vervangen.

Negentiende-eeuwse Brugse dichter Guido Gezelle was echt een purist. Hij vond FOTO te vreemd (zo Grieks) en vond LICHTDRUKMAAL uit en gebruikte het in zijn bekende gedicht MOEDERKEN. Van haar is er geen beeld, geen beeltenis, geen lichtdrukmaal gebleven, tenzij dat beeld in hem…

????????????????????????????

Klinkt pienterfoon niet beter dan smartphone, zeker als je merkt dat ‘smart=pijn’ deel uitmaakt van de samenstelling?  En ‘pienter’ heeft toch iets leukers dan ‘slim’?