Maerlant-oud-ll. 1984 NIC VANDERMARLIERE ,diplomatiek vertegenwoordiger Vlaamse Regering in Berlijn, hield op 11 juli ’21 om 11u. in het Koning Albertpark de 11 julitoespraak, inhoudelijk gedegen en rijk, taalkundig sprankelend. Een speech die allen behaagde.

Een honderdtal luisteraars waren in het park achter het stadhuis samengekomen voor de officiële 11-juliviering van de stad Blankenberge.

Burgemeester Daphne Dumery sprak eerst, o.a. over de inspanningen van Blankenberge en Vlaanderen m.b.t. covid 19 en vaccinatie, ze dankte allen die bijdroegen tot het succes (nu al 92% van de +18-jarigen in Blankenberge zijn ingeënt). Ze had het ook kort over de betekenis van de 11-juliviering. Ze introduceerde stadsgenoot, doctor in de Rechten, commandeur in de Kroonorde, diplomatiek vertegenwoordiger van Vlaanderen in Duitsland (Berlijn), NIC VANDERMARLIERE

Na de toespraak zong een koor DE VLAAMSE LEEUW, het officiële volkslied van de Vlaamse Gemeenschap (tekst Hippoliet Van Peene, muziek Karel Miry…zeer geïnspireerd door R. Schumann) en  HET LIED VAN BLANKENBERGE. De meeste gasten zongen mee.

Hieronder vindt u N. Vandermarlieres toespraak. Mis die niet!

Dit zijn enkele kernwoorden en kernnamen:

Humor en zin voor relativeren zijn essentiële kwaliteiten

Perspectief en relativeren , kennis en leren, marketing en communiceren. Dat zijn voor mij de essentiële troeven die het buitenland aan Vlaanderen geeft

Accent op de rol van de Vlaamse diplomatie, die veel te lang een exclusief Franstalige aangelegenheid is geweest

Karel Jonckheere :voor Vlamingen is humor een ingrediënt, voor Nederlanders is humor een medicament.)

Willem Vermandere : Onze-Lieve-Vrouw van Vlaanderen eigenlijk een joodse dame die in het huidige Palestina leefde.

Churchill, Maeterlinck, Charles De Coster,  Uilenspiegel, Erasmus(programma), Masereel, Fayat, Kissinger, Vermeylen: Vlaming zijn om Europeeër te worden.

Groeningekouter en Slag op de Pevelenberg

Ziehier de toespraak: en eronder nog meer foto’s

Mevrouw de burgemeester,

Dames en heren van het College, de Gemeenteraad en het Stadsbestuur

Dames en heren,

Ik wil u in eerste instantie allemaal danken, omdat u uw zondagvoormiddag opoffert om naar mij te komen luisteren. Dat stemt tot nederigheid en dankbaarheid.

Het is overigens de eerste keer dat het stadsbestuur van Blankenberge mij vraagt om een officiële toespraak te houden in mijn eigen stad. Ik voelde mij, na meer dan 20 jaar diplomaat te zijn in het buitenland, bijzonder vereerd met de uitnodiging – tot ik de affiches zag voor 70 jaar Jacques Vermeire en een mogelijk verband legde…

In tweede instantie wil ik duidelijk maken dat ik vandaag in eigen naam spreek. Ik spreek eens niet namens de Vlaamse regering op 11 juli, zoals gebruikelijk in Berlijn, Londen of Parijs. En eigenlijk is het voor mij vandaag een echt plezier om mij tot mijn stadsgenoten te richten en zo vele gekende gezichten terug te zien.

Beste vrienden,

Humor en zin voor relativeren zijn essentiële kwaliteiten die men moet hebben, als men aan diplomatie wil doen. Als je een Vlaamse diplomaat bent, heb je echter een voordeel op je Nederlandse collega’s. Zoals Karel Jonckheere zei: voor Vlamingen is humor een ingrediënt, voor Nederlanders is humor een medicament.

Neemt u van mij aan dat het niet steeds evident is voor een Vlaamse diplomaat om de reden van onze feestdag uit te leggen in het buitenland. Vooral tijdens mijn acht jaar in Parijs werd de herinnering aan de Slag van de Gulden Sporen niet steeds door de Fransen gesmaakt. Maar een grote troost was dat de Belgische ambassadeur in Den Haag op 21 juli ongeveer elk jaar hetzelfde probleem heeft met de Nederlanders. Dat is trouwens ook de reden waarom de federale diplomatie eerder de voorkeur geeft aan een feestelijke receptie op de Dag van de Dynastie op 15 november. Een echt internationaal feest waarop Nederlandstalige, Franstalige en Duitstalige Belgen een Franstalige Duitse familie vieren, die staatshoofden levert of heeft geleverd in België, Groot-Brittannië, Brazilië, Bulgarije en Portugal… . Maar ook wij, net zoals alle andere oude Europese naties, moeten alles met een korrel zout nemen en relativeren. We vieren elk jaar de Slag aan de Groeningekouter, maar we vergeten graag het feit dat we twee jaar later bij de Slag op de Pevelenberg dermate verloren hebben dat Waals of Frans Vlaanderen definitief werd afgestaan aan de Franse koning, in ruil voor de Vlaamse onafhankelijkheid in 1305. Het past dus altijd om historische mythes tegen het licht van de waarheid te houden en ze tot hun ware proporties te herleiden. Zoals Willem Vermandere zingt, is zelfs Onze-Lieve-Vrouw van Vlaanderen eigenlijk een joodse dame die in het huidige Palestina leefde.

Als diplomaat moet je dus veel empathie hebben om het aan de mensen kunnen uitleggen. Winston Churchill verwoorde die kwaliteit ongeveer als volgt: diplomatie is de kunst om op die manier aan de mensen te zeggen dat ze naar de hel kunnen lopen, dat ze je ook nog de weg ernaartoe vragen.

De vraag vandaag is echter wat wij in de 21ste eeuw op 11 juli vieren en hoe we dat in het buitenland doen.

11 Juli is een feestdag, maar ook een dag van bezinning. Een dag om even stil te staan bij ons verleden, ons heden en onze toekomst. Een dag om na te denken over wie we zijn, wat we doen en waar we samen naar toe willen in en met Vlaanderen. Het is niet DE dag van Vlaanderen en DE Vlaming. Die bestaan niet en hebben nooit bestaan. Er is historisch niet één Vlaanderen maar een zeer rijk en divers Vlaanderen met vele boeiende facetten om trots op te zijn. DE Vlaming bestaat niet. Wie in naam van DE Vlaming spreekt doet zijn volk geweld aan, want een Vlaming laat zich historisch niet domineren door één mening, één geloof of één politieke visie.

Onze feestdag is een dag om na te denken over wat ons als mensen samenbrengt, wat ons als Vlamingen verenigt, niet wat ons verdeelt. De geschiedenis van Vlaanderen bewijst ten overvloede dat ons land bloeit en groeit door samenwerking en verdraagzaamheid, door openheid en een internationalisme. Zonder de samenwerking tussen de vrijzinnige, liberale humanisten van het Willemsfonds en de katholieke, christelijke humanisten van het Davidsfonds om de taalwetgeving in België aan te passen, zou het Nederlands nooit zijn rechtmatige erkenning gekregen hebben. Geen taal, geen vrijheid was voor beiden een strijdpunt in de Vlaamse ontvoogding. De afkeer voor oorlog en de vredesbeweging in Vlaanderen zijn zowel een erfenis van de frontstrijders en de PAX-beweging van de IJzertoren, als van de in Blankenberge geboren links progressieve kunstenaar Frans Masereel. En zo kunnen nog vele voorbeelden worden aangehaald.

Vandaag wil ik dit veelzijdige Vlaanderen met jullie even benaderen in internationaal perspectief.

Perspectief en relativeren , kennis en leren, marketing en communiceren. Dat zijn voor mij de essentiële troeven die het buitenland aan Vlaanderen geeft en het zijn de cruciale principes voor Vlaanderen in het buitenland. Het zijn de fundamenten voor een performant en zinvol buitenlands beleid.

Dames en Heren

Het behoeft geen betoog dat internationale contacten niet alleen cruciaal zijn voor de welvaart van onze burgers en de concurrentiepositie van onze bedrijven. Ik hoef u daarvan vandaag niet te overtuigen.

Het buitenland geeft ons m.i. bovendien het perspectief om het groen weidegeluk van de kerktorenmentaliteit te doorbreken. M.a.w. het stelt ons in staat onze eigendunk, zelfgenoegzaamheid en onwetendheid te doorbreken. Het toont ons hoe lachwekkend slogans zijn zoals “Wat we zelf doen, doen we beter”. Kortom: perspectief en relativeren.

Internationale contacten bieden daarenboven de kans aan onze vorsers en academici om het onderzoek en de innovatie in Vlaanderen op punt te houden, ze bevorderen samenwerking tussen onze universiteiten en onze topinstituten zoals o.a. het Vlaams Instituut voor Biotechnologie, het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek en het Interuniversitair Micro-elektronica Centrum Imec, … die wereldwijd Vlaanderen op de kaart zetten als centrum van wetenschappelijk onderzoek van het hoogste niveau. De internationale programma’s brengen onze studenten in contact met andere talen en culturen en laten hen toe studie ervaring in het buitenland op te doen in een internationale context. Kortom: kennis en leren.

Vlaanderen is de meest open economie ter wereld. Dat was – mutatis mutandis – al het geval tijdens andere periodes waarin ons land bloeide – in de late Middeleeuwen en het begin van de Nieuwe Tijd bijvoorbeeld. Dat waren tijden waarin onze industrie en handel grote welvaart meebrachten voor onze bevolking. Maar die exclusieve positie op het wereldtoneel had en heeft ook een keerzijde: een uitgesproken afhankelijkheid van de conjunctuur in en van de openheid van die bredere wereld waarmee wij in nauwe symbiose leven. Het zal niet de eerste keer zijn dat wij ons schrap moeten zetten en herstellen van een ‘Brexit’, om maar één, sprekend voorbeeld te geven. Alleen een stevige greep op onze buitenlandse relaties kan die extreme afhankelijkheid van het buitenland temperen en ten goede keren. Daarvoor heeft Vlaanderen niet alleen diplomaten in het buitenland die ons land politiek op de kaart zetten. Vlaanderen heeft ook een tachtigtal diplomaten van Flanders Investment and Trade die dag in dag uit onze bedrijven helpen wereldwijd voet aan wal te krijgen en zowel investeringen naar Vlaanderen aantrekken als potentiële investeringen van Vlaamse bedrijven in het buitenland bevorderen. Specifiek voor de promotie van onze landbouwproducten komt daar nog in enkele cruciale landen een vertegenwoordiger van VLAM, Vlaamse Agro Marketing bij.

Kortom: marketing en communicatie.

Beste vrienden,

Laat mij toe om eerst even dieper in te gaan op de noodzaak aan perspectief en relativeren.

Ik heb in de afgelopen week drieduizend kilometer gereden tussen Blankenberge, Berlijn en Dresden en ik voel mij zoals de kinderen Tyltyl en Mytil in het Nobelprijs winnende theaterstuk van Maurits Maeterlinck, de Blauwe Vogel. Na een reis o.a. door het Land van de Herinnering en het Koninkrijk van de Toekomst, komt men terug thuis en ziet men hoe goed het er is. Men beseft hoe gelukkig men kan zijn om in dit land te toeven, tenminste als men de moeite doet om de ogen te openen en om te zien wat er allemaal is, hoeveel de vorige generaties hebben opgebouwd en welk potentieel er vandaag is. Een reis in het buitenland en de terugkomst in Vlaanderen hebben naar mijn gevoelen hetzelfde effect als de “u lieden spiegel” van Charles De Costers Uilenspiegel. De terugkomst doet ons een spiegel voorhouden en stelt ons in staat om op een vrije, onbevangen en eerlijke manier aan kritiek en zelfkritiek te doen. Reizen stelt ons in staat, net zoals Tijl Uilenspiegel, om bij terugkomst de verdroogde zuurpruimen, de grauwe egoïsten, de onkundige betweters en de genetische malcontenten op hun plaats te zetten. De ervaring en de terugkomst wapenen ons tegen de potsenmakers van het negativisme en de hogepriesters van het populisme. Vele mensen beseffen niet of willen niet beseffen in welk fantastisch land we leven en hoe goed we het allemaal samen hebben.

Nog meer dus zouden alle Vlamingen moeten kunnen reizen, vooral de jongeren en diegenen die niet het geluk hebben om te studeren en gebruik te maken van de Europese programma’s zoals Erasmus. Op deze dag past het dus ook om even stil te staan bij de vaak vergeten en verdoken kinderarmoede in Vlaanderen. Het is een schande dat een rijk land als Vlaanderen nog steeds kinderen telt die niet de mogelijkheden hebben om een reis te maken, om internationale ervaring op te doen, om andere talen te leren en vrienden in het buitenland te hebben.

Zonder die ervaring zullen zij bijvoorbeeld nooit de ongelofelijke meerwaarde van Europa kunnen inschatten en dat is niet alleen nefast voor hun eigen toekomstige kansen en zelfontwikkeling, het is op termijn een tijdbom van onwetendheid en potentieel radicalisme die tikt onder onze samenleving en de Europese Unie. 11 Juli is dan voor mij ook het feest van August Vermeylen. In 1900 schreef hij: “ Om iets te zijn moeten we Vlamingen zijn. Wij willen Vlamingen zijn om Europeeër te worden.” Vandaag heeft Vermeylen meer dan gelijk.

Beste Vrienden,

De weg naar een eigen diplomatie van de deelstaten is een lange geweest en is eigenlijk reeds begonnen sinds de zestiger jaren. Sinds de Vlamingen na een taaie strijd van generaties brokje bij brokje grip kregen op hun eigen bestuur, is er het verlangen geweest om ook internationaal mee te spelen – via de diplomatie. De Belgische diplomatie is lang, veel te lang, een exclusief Franstalige aangelegenheid geweest. Het gevolg was dat België in het buitenland bekend bleef als eentalig ‘Frans’, en dat zijn diplomatieke vertegenwoordiging een typisch ‘Brusselse’, gecentraliseerde kijk op de betrekkingen van het land bleef hanteren. De eerste die daar iets serieus aan poogde te veranderen, was prof. dr. Hendrik Fayat, een Vlaamse socialist die van 1961 tot 1965 als adjunct toegevoegd was aan de minister van Buitenlandse Zaken. Hij was het die in 1962 een wet gestemd kreeg om vijftig extra Nederlandstalige diplomaten aan te werven, om zo de schrijnende achterstand van de Vlamingen binnen het  Belgische corps diplomatique te verzachten. Sinds het Egmontpact werd dan een evolutie ingezet naar meer verzelfstandiging die dan wat buitenlands beleid betreft, culmineerde met het Sint-Michielsakkoord. De vierde staatshervorming in 1993 maakte van België – op papier alvast – een volwaardige federale staat. De Vlaamse onderhandelaars – en zeker ook de christendemocraat o.l.v. Luc Van den Brande wilden de uitgebreide bevoegdheden voor Vlaanderen meteen ook internationaal vergrendelen. Wat ben je vandaag de dag met bevoegdheden in eigen land als federaal die stante pede, via het buitenlands en zeker ook het Europees beleid, kan teniet doen? In een duaal land als België, moeten sterke deelstaten ook hun zeg hebben in het buitenlands beleid van de federatie, luidde – heel terecht – de idee.

Sinds 1993 ontwikkelt Vlaanderen binnen zijn grondwettelijke bevoegdheden dus een eigen buitenlands beleid, net zoals Wallonië, Brussel en de Duitstalige Gemeenschap. De ontwikkeling van een eigen beleid voor Vlaanderen in het buitenland duidt m.i. op de volwassenheid van de deelstaten van België, doordat ze de uitvoering van hun grondwettelijke opdrachten in het buitenland kunnen aanpassen aan de concrete noden van de Vlaamse burgers en het eigen Vlaams economisch weefsel. Sinds WO I was het voeren van een eigen buitenlands beleid één van de grote eisen van de Vlaamse en de vredesbeweging. Men wilde niet meer onze burgers meesleuren in de belangenoorlogen van de grote mogendheden en multinationals, alsook een absolute neutraliteitspolitiek voeren. Ik moge er op wijzen dat de verdeling van het Belgisch buitenlands beleid over de federale en de deelstaten met een bijzonder gekwalificeerde meerderheid werd goedgekeurd. Dit wil zeggen dat zowel in Kamer als Senaat bijna 70% van de parlementsleden en in elke taalgroep meer dan de helft van hen vragende partij was om het monopolie van buitenlands beleid van federaal België te doorbreken. Dit was absoluut cruciaal want zoals Henry Kissinger opmerkt heeft geen enkel buitenlands beleid – hoe ingenieus ook – een kans op slagen, als het ontstaan is in de hoofden van enkelen en gedragen wordt in de harten van niemand. Sinds 1993 geldt dus in onze Grondwet het “in foro interno, in foro externo” beginsel. Wie in het binnenland bevoegd is voor iets, is daarvoor ook in het buitenland bevoegd en kan autonoom verdragen sluiten het zgn. ius tractandi. Dit maakt ons land een absoluut unicum in de wereld. Geen enkele Amerikaanse, Russische, Canadese, Australische of Duitse deelstaat heeft een gelijkaardige verdragsluitende bevoegdheid.

De ambassadeurs en de diplomatieke vertegenwoordigers van de deelstaten zijn sindsdien elkaars gelijke op de Belgische ambassades. Net zoals tussen de eerste minister en de minister-presidenten bestaat ook tussen hen geen hiërarchie. Zij werken met hun respectievelijke teams samen, maar autonoom en op aansturen van hun eigen ministers van buitenlandse zaken. Dit is de concrete uitvoering van het ius legationi door de deelstaten.

Er wordt ondertussen gesproken van een nieuwe staatshervorming en een federalisering van een aantal bevoegdheden. Zal buitenlands beleid daartoe behoren? Ik denk het niet. De evolutie die we sinds 1993 hebben meegemaakt is onomkeerbaar. Ook Wallonië, Brussel en de Duitstaligen zullen een terugdraaien van hun buitenlandse bevoegdheden nooit aanvaarden. Het enige alternatief is dat het federale Ministerie van Buitenlandse Zaken een confederaal ministerie zou worden, maar daarvoor zal er aan Franstalige kant geen meerderheid gevonden kunnen worden.

Dames en heren,

Het Vlaams buitenlands beleid, zoals het vandaag is, is  geen verworvenheid die we te danken hebben aan één partij of één persoon. Het is een werk van lange adem geweest van socialisten, liberalen, christendemocraten, Vlaams nationalisten, vrijzinnigen en gelovigen.

Als Vlamingen samenwerken in een geest van wederzijds respect en verdraagzaamheid dan realiseren ze mooie dingen en werken ze aan de toekomst van allen.

Ik hoop dat ik u op onze feestdag ervan overtuigd heb dat Vlaanderen meer dan ooit in een geglobaliseerde wereld, verder moet inzetten op zijn aanwezigheid in het buitenland. Niet alleen met zijn diplomatie, maar ook met zijn academici, zijn vorsers, zijn bedrijven en vooral ook zijn burgers.

Perspectief en relativering via internationale contacten, de spiegel voor onze burgers en onze politici die ons met beide voeten op de grond moet houden en ons hoeden voor zelfoverschatting en zelfgenoegzaamheid.

Blijvend investeren in kennis en leren in het buitenland voor onze studenten, onze vorsers, onze academici, teneinde onze poleposition in onderwijs en onderzoek wereldwijd te behouden.

En tenslotte een efficiënte marketing en communicatie om Vlaanderen wereldwijd op de kaart te zetten via een performante diplomatie en een voor onze burgers en bedrijven op maat gemaakt internationaal en Europees beleid.

Ik dank u voor uw volgehouden attentie en wens u nog een fijne feestdag.

Nic Van der Marliere

11 juli 2021

ZO JAMMER DAT DE TAALSTAGE SAMEN MET HET HANS CAROSSA-GYMNASIUM IN BERLIJN IN 2020 OF 2021 DOOR CORONA NIET KON PLAATSVINDEN. EEN BEZOEK AAN DE VLAAMSE VERTEGENWOORDIING – BIJ NIC VANDERMARLIERE – WAS AL VASTGELEGD

met oud-klasgenoot Alain De Reese
met Alain De Reese in 1983 (5MT)
met prof. em. W. De Breuck
met Maerlant-oud-lln. Patrick Deklerck, Bjorn Prasse, Tom Adam
echtgenoot en dochter van de burgemeester (oud-lle Maerlant-ath. 2019) Robine Papelier
Nic Vandermarliere met zus Kaat, ook oud-lle (1975) Maerlant-ath.
…en met oud-lle 1973 Anne Van Wulpen,