We wandelden eergisteren langs een Fonteintje en genoten ervan. We dachten aan de vele keren dat we er met de kinderen en kleinkinderen waren en hun wezen op het wonder van het zoete water daar…
Ik vroeg oud-onderwijzer, oud-leerkracht n.c. zedenleer in d’Oefenschool en de Zilvermeeuw en conservator van DE FONTEINTJES me een tekst over de Fonteintjes te bezorgen. Hier is die, samengesteld samen met mede-conservator, oud-dierenarts John Van Gompel.
De Fonteintjes:
Tussen Blankenberge en Zeebrugge is een smalle duinengordel aanwezig die een uniek natuurgebied “De Fonteintjes” herbergt. Tussen de kustweg en het strand geprangd, bevindt zich een reeks duinplassen, afgewisseld met duinstruweel en duinrietlanden van zo’n 20ha.
Water, bron van leven / Zoet water nabij de zee !
Alle natuurlijke laagtes worden gevuld met zoet water dat opborrelt uit een zoetwaterbel die onder de duinen zit.
Door dit verschijnsel treffen we hier dan ook een uitermate rijke fauna & flora aan. Meest opvallend zijn de orchideeën die in mei en juni de duingraslanden paars doen kleuren: tot 20.000 exemplaren van rietorchissen, honderden vleeskleurige orchissen en bijenorchissen treffen we hier in “goede orchideeënjaren” aan. Maar ook andere soorten als addertong, koekoeksbloem en het zeldzame weegbreefonteinkruid voelen zich in deze vochtige condities thuis.
De zeereepduinen en de stranden vormen dan weer een geleidelijke overgang van zoet naar zout. Hier leveren de planten een strijd tegen het zout, het stuivend zand en de droogte. Dikke, met een waslaag bedekte bladeren zorgen ervoor dat planten hier kunnen overleven. Zeewinde en Blauwe zeedistel zijn hier een paar voorbeelden van.
Rond de vijvers (deze het dichtst bij Blankenberge is nog in gebruik als visvijver) komen dan weer grote rietvelden met kleine lisdodde voor. Hier komen kleine karekiet en rietgors graag tot broeden. ‘s Winters zitten er altijd wel enkele tafel- of kuifeenden.
De grote vogeltrek / Allemaal beestjes
Maar waar vogelliefhebbers nog het meest naar uitkijken zijn de zogezegde “stuwtrekken”. Als de wind goed zit in de lente en de herfst vormt de kustlijn immers een grote groene loper voor tal van vogels die naar het noorden (of het zuiden) vliegen.
Op zulke gunstige dagen is het dan ook een komen en gaan van zangvogels die in de Fonteintjes een ideale rustplaats aantreffen waar ze bessen en zaden kunnen vinden. Maar ook zeldzamere gasten als de visarend, de purperreiger of de boomvalk kunnen we dan gadeslaan.
Naast vogels is er in De Fonteintjes een grote insectenrijkdom aanwezig die typisch is voor de kustduinen en soms zelf haast nergens anders in Vlaanderen voorkomt. We vinden er tal van zeldzame kevers, sprinkhanen, libellen, zweefvliegen en vlinders. Onder andere de levendbare hagedis profiteert van deze “rijkelijk gedekte feestdis”.
Op ontdekking in deze zoete-zoute natuurparel
De Fonteintjes kan je enkel te voet ontdekken: aan de polderzijde kan je vrij wandelen op de 15e eeuwse Graaf Jandsijk, diverse dwarsverbindingen geven je dan weer toegang tot het strand.
Wie echter de rijke fauna en flora van het gebied wil ontdekken, klopt best aan bij Natuurpunt. In de orchideeënmaanden (mei en juni) en tijdens de zomervakantie organiseert deze natuurorganisatie hier geregeld wandelingen. Wie in groep komt, kan ook steeds beroep doen op een natuurgids.
Op de bres voor De Fonteintjes
Dat de natuur in je buurt nog zo aantrekkelijk is, dat er zelf aan de Vlaamse kust tussen het betongeweld nog een bonte verzameling planten en dieren ongestoord kan leven, dat mensen er van de natuur kunnen genieten is in belangrijke mate te danken aan Natuurpunt, dé vereniging voor natuur en landschap in Vlaanderen.
In 1978 gaf de Afdeling Waterwezen en Kust van de Vlaamse Gemeenschap dit gebied in beheer aan Natuurpunt. Sindsdien zijn tal van vrijwilligers aan de slag gegaan in deze natuurparel. Elk jaar begin september worden zo de duingraslanden met enthousiasme gehooid, op die manier krijgen de orchideeën en andere planten nog meer kansen.
Conservators:
Dirk Content en John Van Gompel