Vier oud-leraren (nu dir. J.Balbaert, H. Luyten, J. Boedt en J. Coudeville) woonden de openbare verdediging aan de VUB bij. Ook veel familieleden en medestudenten genoten in promotiezaal D.2.01 van de presentatie én van haar gedegen antwoorden op de vragenreeks van professoren, die meer dan een uur in beslag nam. De voorzitter van de jury, professorG. Desmet en haar promotor prof. L. De Vuyst prezen Audrey Rivières intellectuele capaciteiten, haar vindingrijkheid, haar werkkracht, haar gedrevenheid.
Ziehier de titel en de samenvatting van de mooi uitgegeven tekst van de doctoraatsverhandeling, die ze in het Engels heeft geschreven. Ook de mondelinge verdediging, het stellen en beantwoorden van vragen geschiedde in het Engels.
BIFIDOGENE EN BUTYROGENE EFFECTEN VAN PREBIOTISCHE ARABINOXYLAANOLIGOSACHARIDEN, EEN KINETISCHE EN MOLECULAIRE AANPAK
De relatie tussen bepaalde aandoeningen van het menselijk lichaam en een verstoorde darmmicrobiotasamenstelling wordt steeds duidelijker. Zo werden afnamen in de relatieve hoeveelheden Bifidobacterium en boterzuurproducerende bacteriële soorten in het colon geassocieerd met verschillende aandoeningen zoals antibiotica-geassocieerde diarree, inflammatoire darmziekten, prikkelbaredarmsyndroom, colonkanker, obesitas, allergieën en regressief autisme. Hierdoor stijgt de interesse voor voedingsbestanddelen die op een positieve manier de samenstelling en activiteit van de darmmicrobiota kunnen beïnvloeden door hun pro- of prebiotische eigenschappen. Binnen de prebiotica vormen de arabinoxylaan-oligosachariden (AXOS) een interessante klasse. Door de structurele complexiteit worden AXOS door darmbacteriën gefermenteerd over de volledige lengte van het humane colon, met bifidogene en butyrogene effecten als gevolg. Ondanks het feit dat deze effecten als gunstig worden beschouwd voor de gezondheid van de consument worden de onderliggende mechanismen nog niet ten volle begrepen. Daarom had deze studie als doel om meer inzicht te krijgen in de bifidogene en butyrogene effecten van AXOS in het humane colon.
Kennis van de AXOS-afbraakmechanismen is vereist om te begrijpen hoe AXOS een rol spelen in de stimulatie van bifidobacteriën en boterzuurproducerende bacteriën in het humane colon. Dit werd tot recentelijk bemoeilijkt door de complexe structuren en de moeizame identificatie van AXOS. Daarom werd een nieuwe ionenuitwisselingschromatografiemethode ontwikkeld, die het volgen van AXOS-afbraak door colonbacteriën tijdens laboratoriumfermentaties mogelijk maakte.
Om de bifidogene effecten van AXOS beter te verstaan werd een kinetische analyse uitgevoerd van de bacteriële groei van en koolhydraatconsumptie door 36 bifidobacteriestammen op een mengsel van arabinose en xylose, xylo-oligosachariden (XOS) en volledige AXOS-moleculen. Een principale componentenanalyse onthulde het bestaan van vijf soortonafhankelijke clusters van stammen met verschillende AXOS-afbraakmechanismen en voorkeuren. De complementaire AXOS-afbraakmechanismen in bifidobacteriestammen en hun capaciteit om XOS en AXOS intracellulair en op celoppervlak-geassocieerde wijze te verbruiken, verklaren wellicht de stimulatie van bifidobacteriën door AXOS in de aanwezigheid van andere en talrijkere sacharolytische bacteriën in het humane colon. Vermits de 36 geteste bifidobacteriestammen afkomstig waren van verschillende donoren en oorsprongen, was het nog niet geweten of bifidobacteriestammen met verschillende AXOS-afbraakmechanismen daadwerkelijk voorkomen in het colon van een enkel individu. Daarom werden dezelfde monocultuurfermentaties uitgevoerd met bifidobacteriestammen geïsoleerd uit de coloncompartimenten van de simulator van het humaan intestinaal microbieel ecosysteem (SHIME®). Vermits de bifidobacteriestammen van eenzelfde donor ook verschillen vertoonden in hun afbraakmechanismen, corresponderend met vier van de vijf hogergenoemde clusters, is het mogelijk dat verschillende stammen daadwerkelijk samenwerken in het colon om AXOS af te breken, leidend tot het bifidogeen effect.
Om de butyrogene effecten van AXOS beter te begrijpen werden cocultuurfermentaties met Bifidobacterium longum NCC2705 en Eubacterium rectale ATCC 33656 (een boterzuurproducent) uitgevoerd en werd hun groei, AXOS-afbraak, metabolietproductie en genexpressie bestudeerd. Deze resultaten toonden aan dat de coculturen wederzijdse interacties via cross-feeding vertoonden op azijnzuur, geproduceerd door B. longum NCC2705, en op arabinose en xylose, vrijgemaakt uit AXOS door E. rectale ATCC 33656, die verantwoordelijk waren voor de bifidogene en butyrogene effecten van AXOS.
Algeheel heeft dit werk bijgedragen tot het beter begrijpen van de bifidogene en butyrogene effecten van AXOS, wat van belang kan zijn voor het ontwikkelen van op maat gemaakte prebiotica met een betere specificiteit in het humane colon.
CURRICULUM VITAE
Audrey Rivière werd geboren op 3 mei 1988 te Brugge. Ze beëindigde haar humaniora in 2006 aan het Maerlant-Atheneum te Blankenberge. Aan de Faculteit Wetenschappen en Bio-ingenieurswetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel behaalde zij in 2011 het diploma van Bio-ingenieur in de Chemie en Bioprocestechnologie met optie Voedings-biotechnologie. Na haar Bio-ingenieurstudies trad zij in dienst als wetenschappelijk medewerker bij de onderzoeksgroep Industriële Microbiologie en Voedingsbiotechnologie onder begeleiding van Prof. Dr. ir. Luc De Vuyst, met een beurs van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO-Vlaanderen). Haar onderzoek behandelde de bifidogene en butyrogene effecten van prebiotische arabinoxylaan-oligosachariden. Eén jaar van haar onderzoek werd uitgevoerd aan het Institut sur la Nutrition et les Aliments Fonctionnels (Université Laval, Quebec, Canada), onder supervisie van Prof. Dr. Denis Roy, waarvoor ze een internationale mobiliteitsbeurs ontving van het FWO-Vlaanderen. Ze nam deel aan zes nationale en internationale congressen, waar ze haar onderzoeksresultaten presenteerde als posters en een mondelinge presentatie gaf.











