TAALFILOSOFIETJE: ONDERWIJZER/ONDERWIJZERES, WOORDEN WAARIN WE HET BIJWOORD/VOORZETSEL ‘ONDER’ NIET ZO GOED BEGRIJPEN

Twee foto’s zijn eind aug. 2016 gemaakt – de wat oudere van onderwijzers en onderwijzeressen van d’Oefenschool in 2005, de wat ouders van de Zilvermeeuw in 2009. De zwart-wit/sepia foto stelt de onderwijzers voor die in 1941 (oorlogstijd!) werden gediplomeerd. Onder hen oud-onderwijzer, oud-directiesecretaris RNS August Defevere én mijn oud-onderwijzer in VIER jaar lagere school (1ste t.e.m. 4delj. Gemeenteschool Jabbeke) André Sevenant.

Ik begrijp niet hoe het komt dat het men in het onderwijs (en erbuiten) de  woorden  ONDERWIJZER/ONDERWIJZERES zo terughoudend gebruikt. De  vrouw en de man die kinderen tussen 6 en 12 onderricht verschaffen, lijken het woord minderwaardig te vinden.

Wie mijn tekstje leest  in de MAERLANKRANT DE LUXE, verschenen n.a.v. de oud-leerlingenreünie in 2013, zal begrijpen waarom ik het woord niet teloor wil laten gaan!

In het Middelnederlandsch Handwoordenboek, dat voor me ligt, staat dat ONDERWIJS terechtwijzing betekent en troostwoorden en inlichtingen.

Een degelijke etymologische verklaring vind ik niet. Van WIJZEN wel, dat tonen betekent en waarin we het Latijnse VIDERE ontwaren,  dat  zien betekent.

Maar bij ONDER vind ik in de jongste van Dale van de ongeveer 20 betekenissen geen enkele die me in de afleiding ONDERWIJZER bevalt. Het zou ‘met figuurlijke steun’ betekenen, lees ik op  www.etymologiewebsite.nl/wiki/onderwijs