Tijl Uilenspiegel is de 14- eeuwse hoofdfiguur – deed zich dom voor, maar was geslepen – in een Nederduits volksboek uit 1510. In Kneitlingen, Nedersaksen, zou hij geboren zijn, in Mölln, Sleeswijk-Holstein gestorven. Herman Bote zou de auteur van het volksboek zijn. Zijn naam EmanB komt als acrostichon in het boek voor.
Wat later in de 16de eeuw was er al een Antwerpse bewerking; Ulenspieghel, Van Ulenspieghels leven ende schimpelijcke wercken, en de wonderlijcke avontueren die hij hadde want hij en liet hem geen boeverie verdrieten.
De beroemdste bewerking is wel die uit 1860, die van de Franstalige Belg Charles De Coster: La légende et les aventures héroiques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs). Het verhaal speelt zich af in de 16de eeuw…Uilenspiegel wordt op dezelfde dag geboren als Filips II (21 mei 1527) en Uilenspiegel is een vrijheidsstrijder met de Geuzen tegen Filips II. Zijn vriend is Lamme Goedzak, zijn moeder Soetkin, zijn vader Claes
Dit boek inspireerde talloze kunstenaars, schrijvers, schilders, beeldhouwers, regisseurs…
We noemen de in Blankenberge in 1889 geboren Frans Masereel, die in een huis op de Zeedijk woonde, maar er maar vijf jaar verbleef.
In DE VLAAMSE CANON. EEN AANZET TOT is Uilenspiegel een van de 150 woorden die Geert Stadeus &Stijn Van der Stockt (je kent hem misschien van het Eén-programma Iedereen Beroemd…de Vlaamse Kanonnen… luister bijvoorbeeld een naar https://www.een.be/vlaamse-kanonnen-onze-liefde-voor-de-walen) verzamelden en in eerder speelse vorm voorstellen.
Het tekstje begint met Uilenspiegel, Tijl Damse goedzak…en verder lezen we “Zo gezien is Uilenspiegel een soort Reinaert de Vos, maar met minder scherpe tanden.” En Zo komt het dat de Vlaamse volksheld veel trekjes vertoonde van De Coster: een liberale papenvreter en een humanist met een broertje dood aan leugens.
Ter hoogte van de huizenrij langs de Damse Vaart houdt Tijl Uilenspiegel ons een spiegel voor in de beeldengroep van Jef Claerhout. Het kunstwerk werd in 1979 onthuld en gedenkt Charles de Coster, auteur van het Uilenspiegelepos, die 100 jaar eerder overleed.
Uilen kijken geïnteresseerd toe, opgedirkte kikkers staan verwaand te kwaken, haviken houden de wacht en aan het eind van de rij koketteert het ezeltje van Uilenspiegel.
Bas-reliëf van Koos van der Kaaij stelt Uilenspeigel voor…op de muur op het plein bij de kerk
