
Ik hoorde mijn kleinzoon zeggen dat hij vandaag CHEMIE had. Dit is een metonymie, een naamsoverdracht, een naamwisseling. Hij bedoelt nl. dat hij examen chemie heeft (het had ook les chemie kunnen zijn). CHEMIE is nl. in de eerste plaats het woord voor die wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek der samenstelling van stoffen uit niet verder scheidbare elementen en van de veranderingen die zij door afscheiding van of verbinding met bepaalde stoffen of grondstoffen kunnen ondergaan (Koenen, Endepols1960) Moesten de leerlingen deze definitie uit het hoofd kennen?
“CHEMIE’ in de chemie tussen leraar en leraar ontbrak is ook een stijlfiguur, ook een metonymie, ook wel een metafoor: een betekenisverandering op grond van gelijkenis.
Alchemie: die wetenschap die er eigenlijk geen is, die te wonderlijk is, omdat ze door middel van de steen der wijzen probeerde onedele metalen in edele om te zetten en een levenselixir te bereiden. En alchemie heeft ook met kunst te maken, met poëzie bijvoorbeeld, die uit onedele woorden edele gevoelens tovert.












