De klaproos was al van in Napoleontische tijden een oorlogssymbool, maar die won aan bekendheid door het gedicht van de Canadese arts John McCrae…
In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
Er zijn talrijke vertalingen in het Nederlands. Rachel Schaballie vertaalt poppy door kollebloem, een niet zo bekend synoniem voor klaproos, wel een waar tover in zit… zoals in toverkol.
“In Vlaanderens velden bloeien de klaprozen
Tussen de kruisen, rij aan rij
Vlaanderens hart bloedt in zijn kollebloemen open,
tussen de kruisjes door, die, rij naast rij geplant
Klaproos is een 16de-eeuwse aanpassing van het Duitse KLAPPERROSE. Die naam is samengesteld uit KLAPPERN : het knallende geluid dat gemaakt wordt als de kindere … legghen de bladeren tusschen haer handen, … ende sij doen die clappen oft geluyt geven, ende daerom so heet dit cruyt Clapperroose. ROOS, dat hier bloem betekent, komt uit het Latijn…ROSA, het eerste woord dat ik in 1955 in de Latijnse les leerde.
PAPAVER, KOLLENBLOEM, KLAPROOS, POPPY, AL OORLOGSSYMBOOL IN NAPOLEONTISCHE TIJDEN, BEROEMD DOOR JOHN MCCRAE’GEDICHT INFLANDERS FIELDS WHERE POPPIES GROW.
Gelezen in POPPY, het nieuwe boek over deze bloem en vooral over het gedicht van John McCrae over deze bloem…POPPY IN FLANDERS FIELDS VAN JOHN MCcRAE DOOR BART DEBEER EN STEVEN SLOS
De POPPY was in WO1 al het symbool van het lijden aan het front bij de Britten en bleef het tot nu. In het Nederlands heet deze somniferische bloem KLAPROOS en in sommige dialecten KOLLEBLOEM (kol, kolle = heks, die toverkracht heeft). De Fransen hadden niet zozeer deze ‘coquelicot’, maar de BLEUET, de blauwe korenbloem als zo’n symbool en de Belgen hadden de madelief.
In een andere tekst (van Herwig Verleyen ‘IN FLANDERS FIELDS’) las ik “De klaproos was al van in Napoleontische tijden een oorlogssymbool, maar die won aan bekendheid door het gedicht van de Canadese arts John McCrae…IN FLANDERS FIELDS THE POPPIES BLOW Between the crosses, row on row…”
Er zijn talrijke vertalingen in het Nederlands. Rachel Schaballie vertaalt poppy door kollebloem, een niet zo bekend synoniem voor klaproos, waar weliswaar tover in zit… zoals in toverkol = toverheks. Een KOL is een meisje met toverkracht (Van Dale)
DE KOLLEBLOEMEN VAN VLAANDEREN (Rachel Schaballie)
Vlaanderens hart bloedt in zijn kollebloemen open, tussen de kruisjes door, die, rij naast rij geplant, het simpel teeken zijn, waaronder wij steeds hoopen, dat onze milde dood de vree werd voor dit land.
Over SLAAPBOL (SLAAPKOP) of PAPAVER SOMNIFERUM verwant met de klaproos, ook papaver, ook betoverend mooi, maar paars
Ze groeien en bloeien weer in de tuin tussen rozen en andere planten. Er zijn er veel dit jaar en ze zijn groot en ‘betoverend’ mooiDe oorsprong van MAAN in MAANZAAD en MAANKOP is onduidelijk, maar we kunnen zeker met het Duits vergelijken. MOHN is papaver en klaproos. En MAANZAAD is het zaad van de slaapbol, die mijn grootmoeder (geboren in 1867) SLAAPKOP noemde, waarvan zij, die zeventien kinderen, vaak lijdend, ter wereld had gebracht, thee maakte en dronk om pijn te verlichten en waaraan ze verslaafd geraakte tot haar laatste dagen in 1954. De slaapbollen kweekte ze in haar tuin in de Zakjesstraat in Stalhille. Toen ze er begin jaren vijftig geen meer kweekte, ging ze bij de apotheker in Jabbeke een vervangend medicijn halen. Zij en hij zijn er niet meer. Ik had hem toen – ik was nog geen tien – moeten kunnen vragen hetwelk
