Herman Pleij, oud-hoogleraar Nederlandse letterkunde schreef het boek ANNA BIJNS VAN ANTWERPEN. Anna Bijns was een 16de-eeuwse Antwerpse dichteres in de rederijkerstraditie op technisch-poëtisch vlak. Doordat ze een vrouw was, kon ze geen deel uitmaken van een rederijkerskamer.
Pleij schrijft: “Dat Anna een vrouw was, speelde op elk vlak een rol. Van de beperkingen die dat haar oplegde leek ze zich weinig aan te trekken. Ze bewoog zich vrij, zelfs uitdagend, in traditionele mannengemeenschappen als die van de rederijkerskamer, de drukkerswereld en het franciscaner klooster…Ze vond dat ze over een karakter beschikte dat op essentiële punten afweek van de natuurlijke eigenschappen van vrouwen. Van oudsher heetten vrouwen wankelmoedig te zijn en daardoor ongeschikt om leiding te geven en te besturen – maar ‘ander natuere zeldij aen mij vinden’. Anna vond zichzelf standvastig en zeker in staat om de wereld in elke gedaante naar haar hand te zetten”
Vertaling van Joke Van Leeuwen
’t Is goed vrouw te zijn, maar veel beter de baas
Dus meisjes en weduwen, hoor mijn relaas:
Niemand moet trouwen met haast en met spoed
Men zegt: zonder man leven biedt geen soelaas
Maar zorg je zelf voor wat je hebben moet,
Kruip dan niet snel bij hem onder de roede.
Dit is mijn raad: wees op je hoede,
Want ik vermoed, zie het veel om me heen,
Als een vrouw trouwt, al heeft ze blauw bloed
En is ze zelf rijk, toch wordt ze meteen
Flink beteugeld. Maar blijft ze alleen
En als zij zich eerbaar gedraagt en sereen
Is zij baas en vrouw en geniet ze ervan!
Het huwelijk wijs ik niet af, maar je kan
Ongebonden gelukkig zijn, vrouw zonder man
Origineel:
Het es goed vrouwe zijn, maar veel beter here.
Gij maagden, gij weduwen, onthoudt dees lere:
Niemand hem te zere om huwen en spoede.
Men zeit: daar geen man en is, daar en is geen ere;
Maar die gekrijgen kan kost en kleren,
Niet haast haar en kere onder eens mans roede.
Dit is mijnen raad: weest op uw hoede,
Want zo ik bevroede, ik zie ’t gemene,
Als een vrouwe huwt, al is ze eêl van bloede,
Machtig van goede, zij krijgt aan haar bene
Een groten worpriem. Maar blijft zij allene
En zij haar rene en zuiver gehouden kan,
Zij is here en vrouwe: beter leven geen.
Ik en acht niet klene ’t huwelijk; nochtan:
Ongebonden best, weeldig wijf zonder man.
Betekenis (kort):
Bijns zegt eigenlijk dat het prima is om een vrouw te zijn, maar nog beter is om zelf de baas over je leven te zijn. In het gedicht waarschuwt ze vrouwen dat een huwelijk hun vrijheid kan beperken.