Chris Lomme is een 86-jarige Vlaamse actrice, die eind jaren ’80 al bekend werd door haar rol in Schipper naast Mathilde. Ze was jarenlang toneelspeelster bij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg.

Evgenia Brendes kwam in 2000, toen ze elf was, uit Kazachstan naar Antwerpen en werd actrice. Ze speelde een hoofdrol in de VRT-serie Onder Water.

Zouzou Ben Chikha is acteur, muzikant, regisseur en theatermaker. Samen met zijn broer Chokri (Maerlant-oud-ll. 1989) leidt hij het collectief Action Zoo Humain.. Men kent hem o.a. van zijn rol in de serie Bevergem, Chntal e.a.

Deze activiteit geschiedde in samenwerking met Musea Brugge (Gezellehuis), Bibliotheek Brugge, het Letterenhuis, het Huis van Herman Teirlinck en het Streuvelshuis.

Ik woonde het voorlezen van GEZELLE-gedichten niet bij, maar oud-Maerlant-collega Latijn, Marie Rose D’Haese was er wel zondagmiddag en stuurde me foto’s (waarvoor dank).

GUIDO GEZELLE wordt dit jaar gevierd n.a.v. zijn sterfdag 125 jaar geleden. Zeer veel van zijn gedichten zijn inderdaad onvergetelijk en kunnen moderne dichters blijven inspireren. Hij was een katholieke priester en conservatief op tal van menselijke en politieke vlakken. Maar zijn gedichten zal ik graag blijven lezen, ook luidop.

ZOUZOU BEN  CHIKHA schrijft me:

Het was een bevredigende uitdaging. Vooral door het feit dat we alle drie elk onze eigen stijl (insteek) hadden bij het brengen van de teksten. Bij Chris ging het vooral om pure voordracht, bij Evgenia waren vooral de strakke dictie en ritmiek de insteek en bij mezelf was het vooral de inleving en de authenticiteit (de West-Vlaamse tongval) en ook wel de humor die het interessant maakten.

Ikzelf heb me er heel erg bij geamuseerd. Vooral de teksten Flieflodder en Fabrikanten heb ik met veel plezier gebracht.

DE FLIEFLODDER.

Na het lam is het zeker van den flieflodder dat men te paaschen spreken moet, immers daar is iets zoo wonderlijks in ‘t leven en herleven van den flieflodder, dat hij als met opzet gemaakt schijnt en van overouds aangenomen is geweest tot beeld van de onsterfelijkheid en van de verrijzenis die ons allen bestemd is. De flieflodder eerst een ei, een zaad, zou men zeggen, van kleente, dat juist daar geleid is waar het, op gestelden dag en ure moet ontkennen en een worm worden. Is dan al drie levens, [ten eerste] het leven van het ongelegde ei, [ten tweede] het leven van het vrijgelaten ei, [ten derde] het leven van den kruipenden worm, van die worms namelijk, die, voorzien van poot en in groot getal, somtijds haar, en dat wonderschoon en zacht, zulke eene vervaarlijke schade kunnen veroorzaken aan de jonge groente, waarmee zij geboren worden en waarop zij meestendeels leven. Op gestelden tijd staakt de worm zijn gulzig eten, hij vast en hij gaat een ander en een vierde leven in. Hoe wonderlijk is dat toch!

Pooten, haar, wijde mond, sterke bijters, ‘t is al weg, uitgedroogd, vergaan, maar, ‘t wezen, ‘t leven, het lijf bestaat en ligt in eene schelpe, gelijkende aan eene Egyptische mumie of lijkpoppe.

Ziet gij die gekokerde puppe daar hangen, aan een draadjen, in eenen droogen hoek, uit den wind en de beweginge? Daar hangt de worm in begraven, daaruit zal hij, op dag en ure, verrijzen, en van duister, groef, zwaar, die fijne, subtile flijflodder worden, waarvoor de tale geen lieflijke woorden genoeg en heeft om hem te namen.

Hij is daar! De regenboge heeft hem bedauwd met zijn fijnste verwen; hij beweegt en hij wimpelt onbelet, door de lichte lucht, al waar ‘t een ongestadig kindergedacht. En roert hem niet, believe ‘t u, of gij schendt hem: blomme zelve, zoo leeft hij op en in de blommen, hij geneert hem met den asem, den geur en den dauw van de blommen: maar, eer hij gestorven is, is hij weder geboren en zijn sterfbedde, heeft hij, eiers barend, de wiege gemaakt van wezens gelijk hij, die, ontelbaar, met de naaste zomerzoelte, krielen zullen en voor den dag kruipen.

ZBC]

DE FABRIKANTEN.

Gelukkig hy die fransch kan spreken en verstaan!

Immers, in ‘t fransch zynder zoo veel dingen wys die in ‘t vlaamsch toch zoo dwaas en zoo dom zyn dat ‘t niet zeggelyk en is.

Daar is nu, byvoorbeeld en zonder den man te willen te kort doen, myn geeerde schoemaker, die, al met eenen keer „fabricant de chaussures” geworden is, en verpreuveld ge’n kunt niet meer. Ja! eertyds miek hy schoen, maar nu fabrikeert hy chaussuren!

Zegt dat een keer in ‘t vlaamsch, en zendt een keer uwen drevel of leerjongen naar de schoefabrike om een paar halve leerzen! Hy zal met u lachen!

Dat is toch een domme tale, dat vlaamsch: van als men wil iets zeggen dat „comme il faut” is, men kan niet, men zou wel altyd mogen ‘nen hond een hond en een kat een kat heeten, en dat verstaat iedereen!

Maar ‘k was te wege van fabrikanten te spreken, dat is immers nu de klap van den dag, en à l’ordre du jour!

De oudste fabrikanten van al zyn de boeren en de eerste die gefabrikeerd heeft is Adam, met zyn huisgezin. En Adams artikel of fabrikatie, die hy zeker van God zelve geleerd heeft, is nog altyd even goed en noodzakelyk om menschen en beesten in ‘t leven te bewaren en Gods wereld te houden gaan. Al de andere fabrikatien, zonder de die, en kunnen ‘t niet houden, noch weven, noch spinnen, noch glas noch vlas, noch schoen, noch sulfers fabrikeren en kan’t houden zonder ‘t gene die oude edele fabrikanten van te lande, getrouwe navolgers van onzen eersten vader en fabrikant Adam, uit de groote fabrike naar de mart brengen.

Ik zegge „de groote fabrike” want, al de andere fabrikanten zitten tusschen vier muren, in kelders en op zolders, by malkaar getast en geklast, aan een dom dwaas wiel gebonden, dat, met zyne yzeren tanden al vast grypt waar ‘t aan kan, arms en beenen, ja hoof den van menschen somtyds, en die verbryzelt, als of het hooi of strooi, hout of ander stoffe ware, waar noch bloed, noch ziele, noch gevoelen in en zit. […]

Ziet een keer: zwart stinkende water al onder,  zwarte stinkende rook al boven, vuiligheid zonder name, die de lucht bederft en ’t water ondrinkelyk maakt, voor menschen en beesten, dat komt er uit de fabriken!

Gaat een keer naar Brugge, langs de reye, als ‘t een kleen weinigtje regent, en haalt een keer uwen asem op, of ‘t niet en is om omverre te vallen van den stank, en dat van dien vreemden, aardigen stank, fabrykstank, om in een woord te zeggen, die u zou doen loopen om buiten stad te zyn en by de lieden van te lande.

De die, in de plaatse van goede en gave dingen te verbruiken en stinkende lucht en water voort te brengen, ze doen ‘t geheel anders.