Yelena Schmitz, Vlaamse, Brusselse schrijfster  werkt een maand in Berlijn, aan de Wannsee aan haar nieuwste boek. Aan de overkant van het huis waar ze verblijft, staat een villa met een lugubere geschiedenis. Ik las in De Standaard een column van haar over haar verblijf daar. Aanbevelenswaardig. Doet o.a. denken aan Berlijnschoolreizen

Arnon Grunberg, Nederlandse schrijver schreef heel onlangs een tekst over bezoeken aan Israël en Berlijn en bezoekt er de Bebelplatz, een plek waar men herinnerd wordt aan de boekenverbranding in 1933. Lectuur aanbevelenswaardig. Doet denken aan Berlijnschoolreizen.

Op de Wannseeconferentie kwamen op 20 jan. 1942 in een villa aan de Wannsee (een meer in Berlijn, een idyllische omgeving  ) vijftien vertegenwoordigers van de NAZI-regering en van de SS samen o.l.v. Reinhard Heydrich om de al gestarte Holocaust (uitroeiing van Joden) te organiseren.

Zes deelnemers haalden het einde van de oorlog niet. Vijf kwamen voor de rechtbank. Bij het proces tegen Eichmann kwam de conferentie erg naar voren, een van hen zei dat om een humanitaire verhuizing van Joden ging en een andere dat hij er niet aan deelgenomen had!

200j. geleden schreef H. Heine: „Waar men boeken verbrandt, verbrandt men uiteindelijk ook mensen”, profetische woorden. Een monument op de Berlijnse Bebelplatz – tal van Maerlant-ath.-lln. waren daar – herinnert aan de 25.000 boeken die er op 10 mei 1933 door de nazi’s werden verbrand.

Heinrich Heine (1797-1856) schreef de woorden “Wo man Bücher verbrennt, verbrennt man am Ende auch Menschen” in 1821. Dit is 200 jaar geleden. Die zin komt voor in het  toneelstuk ALMANSOR, waarin  de aartsbisschop van Toledo  Korans verbrandt en ook mensen naar de brandstapel brengt. In de tragedie is Almansor een jonge Moor die verliefd is op een Moors meisje dat uitgehuwelijkt wordt aan een christen edelman. Op de dag van het huwelijk vinden Almansor en het meisje Suleima elkaar, ze vluchten en storten zich in een ravijn.

Op de Bebelplatz in het hart van Berlijn heeft men een monument, een in de grond aangebrachte lege boekenkast gecreëerd. (door de Israëlische kunstenaar Micha Ullmann gemaakt)

Op 10 mei 1933 hadden de nazi’s er 25.000 boeken verband, vooral van Joodse schrijvers en van ‘vijanden’ van het Hitlerregime. Ook Heines boeken. Hij was een gedoopte Jood. Ook de werken van regimecriticus Erich Kästner werden verbrand. Hij was daar, hij zag het.