De KANTL (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren stelde een vernieuwde literaire canon op: GANGREEN 1 BLACK VENUS (Jef Geeraerts) – 1968 – verdween, TURKS FRUIT (Jan Wolkers) – 1969 – verscheen. Lectuur van Maerlant-ath-lln toen, nu?

Tal van bladen schrijven uitgebreid over de vernieuwde literaire canon van de KANTL. De meeste journalisten en anderen staan wel positief tegenover het weghalen van Geeraerts GANGREEN 1 . Nadia Nsayi (auteur van DOCHTER VAN DE DEKOLONISATIE) schrijft: “het racistische en seksistische narratief is problematisch”

Schrijver en docent Nederlands Paul de Wispelaere schreef in 1968 lovend (het boek droeg Geeraerts aan hem op) :

 

 

In DE MORGEN schrijft Dirk Leyman: Kunnen scholieren dan geen rode oortjes krijgen van Jan Wolkers die met de roman Turks fruit (1969) de canonlijst binnentreedt? “Misschien (lacht). Toch is er een groot verschil met Geeraerts. Turks Fruit is brutaal geschreven, maar een heel mooi en schrijnend liefdesverhaal. Er wordt inderdaad bijna van de eerste tot de laatste bladzijde geneukt. Wél in gelijke machtsverhoudingen tussen man en vrouw.”

 

In DE GROENE AMSTERDAMMER van 29 juli schreef  Margreet Fogteloo:

En Turks fruit is, zoals recensenten toen al meteen zagen, een literaire klassieker geworden. Over het universele verhaal van een gedoemde liefde zijn bibliotheken vol geschreven. Wolkers schreef het anders op. In beeldend proza en met een razende vaart stuwt hij de lezer in korte hoofdstukken zonder alinea’s naar het slot. Niet in de laatste plaats zorgt humor voor lucht, zelfspot voor sympathie. Als Olga aan het einde met een hersentumor kaal, blind en emotioneel ontregeld op haar sterfbed ligt, bezoekt Erik haar trouw. Hij koopt een rode pruik en Turks fruit voor haar. De hartverscheurende situatie wordt beschreven in korte zinnen, zonder franje. Door het hele boek deint de stijl van schrijven mee met de stemmingswisselingen van de hoofdpersoon.

 

En in ONS ERFDEEL (nu DE LAGE LANDEN) schreef Aleid Truyens in nov. 2019:

Het mooie was: de jonge leraar Nederlands in 4 gymnasium had ons het boek zelf aangeraden. Als dít literatuur was, dan was literatuur tof. De leraar prees ook Mulisch, Reve en Hermans, de grote Drie, maar hun boeken zeiden me toen nog niets. Er was maar één Grote Een. Hij was ook beeldhouwer. Hij had een gebeeldhouwde kop, als keizer Nero….

EN OOK: In elk geval een memorabel tijdsbeeld in zijn werk. Zijn ritmische, niets verhullende, bloemrijke, beeldende zinnen. Mooi vind ik ook hoe Wolkers tegenstrijdigheden verenigde. Hij paste naadloos in de jongerencultuur van de jaren zestig en zeventig maar tegelijk was hij iemand van vóór de Tweede Wereldoorlog: een beknotte jongen uit een gereformeerd milieu, die leed onder het gezag van een patriarch van een vader, én van een alziende, straffende God.

 

Van de roman TURKS FRUIT maakte Paul Verhoeven in 1973 de film TURKS FRUIT met Rutger Hauer en Monique Van de Ven.

Reactie's